چرا کوفه مقر حکومت امام زمان علیه السلام است؟

چرا کوفه مقر حکومت امام زمان علیه السلام است؟

پاسخ

مهدویت از جمله اموری است كه هم ریشة قرآنی دارد و هم در احادیث نبوی به حدّ تواتر از آن یاد شده است به گونه‌ای كه الآن این مسأله از مسلمات دین مبین اسلام است.

مذهب ما امامیّه بیش از فرق و مذاهب دیگر به این مسأله پرداخته است چرا كه ائمه اطهار ـ علیهم السّلام ـ در تبیین این مسأله اهتمام تامّ داشتند به حدّی كه تمام امامان ما در هر موقعیتی یادی از وجود مقدس حضرت ولی عصر (عج) و نهضت جهانی او می كردند، لذا در مذهب ما تشیع جزئیات انقلاب حضرت و حكومت جهانی او مطرح شده است اگرچه اخبار و روایات این باب بسیار زیاد است و تشخیص روایات صحیح از ضعیف در بین این همه روایات وظیفه متخصصین این فن است و به محض دیدن روایتی در این باب نمی توان حكم كرد كه حتماً قضایای نهضت آن حضرت و وضعیت حكومت او آن چنان است كه در روایت آمده.

ولی به طور كلی جزئیاتی مطرح شده و از جمله مطالبی كه در خصوص حكومت جهانی آن حضرت مطرح شده است مقرّ حكومت آن امام همام ـ علیه السلام ـ می باشد كه در بعضی روایات نامی از كوفه برده شده است، حال اگر سؤالی مطرح شود كه چرا كوفه معین شده به عنوان مقرّ حكومتی آن حضرت با این كه كوفه سابقة بی وفایی داشته است در جواب باید گفت:

اولاً، ارادة الهی به این تعلق گرفته كه حكومت جهانی آن حضرت، با مركزیت كوفه مستقر شود و نهضتی كه نوید آن را خاتم الانبیا ـ صلّی الله علیه و آله ـ و ائمه اطهار ـ علیهم السّلام ـ جملگی داده‌ اند و بسیار بر آن تاكید كرده اند برخی از ناحیه پروردگار مشخص شده كه شروع انقلاب آن حضرت از مكه باشد و بعدها مقر حكومت او هم در كوفه باشد.

ثانیاً، بی وفایی مردم كوفه در برهه ای از زمان دلیل نمی شود كه آینده ای كه معلوم نیست چه زمانی است باز مردم آن جا متصف به بی وفایی باشند. آینده برای ما معلوم نیست به علاوه این كه بی وفایی مردم كوفه در زمان امام علی ـ علیه السلام ـ و امام حسین ـ علیه السلام ـ باعث بی اعتبار كردن آن سامان نمی شود چون كه در روایاتی از ائمه اطهار نقل شده كه كوفه و اهل آن را مورد مدح قرار می دهند كه از آن جمله این روایات می‌ باشند.

عبدالله بن ولید می گوید بر امام صادق ـ علیه السلام ـ وارد شدیم در زمان مروان آن حضرت به ما فرمود شما از كجایید (اهل كجایید) ما گفتیم: از اهل كوفه. حضرت فرمود: نیست سرزمینی از سرزمینها و شهری از شهرها كه بیشتر از اهل كوفه به ما محبت داشته باشد (یعنی اهل كوفه بیشتر از تمام شهرها به اهل بیت محبّت می‌ ورزند)....(1)

اگر این روایت را خاص آن زمان بدانیم بالاخره این نتیجه را می گیریم كه بی وفایی زمان خاصی باعث نمی‌شود كه در هر زمان آنها اهل بی وفایی باشند بلكه در زمان امام صادق ـ علیه السلام ـ مورد مدح آن حضرت قرار می گیرند.

در روایت دیگری از امام صادق ـ علیه السلام ـ نقل شده كه حضرت فرمود:

ولایت ما بر آسمانها و زمین و كوهها و شهرها عرضه شد و هیچ كدام ولایت ما را چون اهل كوفه قبول نكردند.(2)

پس با وجود این كه روایات معلوم می شود بی وفایی گروهی خاصی باعث نمی شود كه در تمام زمانها اهالی یك شهر متهم به بی وفایی گردند. بلكه در هر زمانی باید اهل آن جا را به خصوصه مورد امتحان قرار داد تا معلوم شود آیا مؤمنان راسخی در اهداف خود هستند یا نه.

ثالثاً، مكان كوفه مكان مقدسی است شاید به اعتبار قداستی كه دارد خداوند اراده فرموده كه مقر حكومتی تنها منجی عالم و یگانه مصلح جهانی در این مكان مقدس باشد (ما كه از مصالح و حكمت الهی بی‌خبریم) و این ربطی به وضعیت مردم آن جا ندارد كه آیا در تاریخ سابقه خوبی دارند یا ندارند.

روایاتی در این باب وجود دارد كه ولایت بر قداست مكان كوفه می باشد از جمله این روایات:

امام صادق ـ علیه السلام ـ می‌فرماید: كوفه باغی از باغهای بهشت است در آن قبر نوح و ابراهیم و... قبر سید اوصیاء امیر المؤمنین آن جاست.(3)

امام صادق ـ علیه السلام ـ می‌فرماید: یك درهم انفاق در كوفه مانند 100 درهم انفاق در غیر كوفه به حساب می آید و دو ركعت نماز خواندن در كوفه 100 ركعت به حساب می آید.(4)

رابعاً: حكومت حضرت جهانی است و وقتی مقر حكومت خود را كوفه قرار می‌دهد دیگر اختصاص به مردم آن جا ندارد بلكه مقر حكومتی آن حضرت مربوط به تمام جهان است.

«خداوند از میان سرزمین‌ها چهار تا اختیار فرمود: «والتین و الزیتون و طور سینین و هذا البلد الامین» تین مدینه است و زیتون بیت المقدس، طور سنین كوفه و هذا البلد الامین مكه است. (سفینة البحار، ج 7، ص 543)



برای مطالعه بیشتر به كتابهای زیر مراجعه نمایید:
1. مهدی موعود، مترجم علی دوانی؛
2. الارشاد شیخ مفید.



پی نوشتها :
1-  ر.ك: سفینة البحار، محدث قمی، ج 7، ص 544، به نقل از المناقب، دار الاسو، چ سوم، 1422.
2-  ر.ك: همان، ص 546، به نقل از بصائر الدرجات.
3-  ر.ك: همان، ص 544، به نقل از فرحة النحری.
4-  ر.ك : همان، ص 543، به نقل از كامل الزیارة.
بخش مهدویت تبیان

منبع:

مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات